Lección 14

Traduzca los siguientes proverbios y memorícelos:

निचो वदति न कुरुते
वदति न साधुः करोत्येव ॥१॥
El de baja condición no habla ni actúa; el de bien no habla, sino que actúa.

शीलं नरस्य भूषणम् ॥२॥
La virtud es el ornamento del ser humano.

सत्येन जनानां सुखं भवति ॥३॥
La verdad trae dicha a las personas.

पापा नराः स्वर्गं न लभन्ते ॥४॥
Los malvados no llegan al cielo.

सत्यं लोकस्य दीपः ॥५॥
La verdad es la luz del mundo.

A) Forme el genitivo singular y plural de las siguientes palabras. Indique el significado y el género de las palabras:

१. अनृत : n. Inveracidad — अनृतस्य अनृतानाम्

२. ऋषि : m. sabio védico — ऋषेः ऋषीणाम्

३. पाद : m. pie — पादस्य पादानाम्

४. बुद्धि : f. conocimiento — बुद्धेः (बुद्ध्याः) बुद्धीनाम्

५. गुरु : m. maestro — गुरोः गुरूणाम्

६. स्वर्ग : m. cielo — स्वर्गस्य स्वर्गाणाम्

७. नगर : n. ciudad — नगरस्य नगराणाम्

८. धेनु : f. vaca — धेनोः (धेन्वाः) धेनूनाम्

९. द्विज : m. dos veces nacido — द्विजस्य द्विजानाम्

१०. मुक्ता : f. la salvada — मुक्तायाः मुक्तानाम्

११. विद्या : f. saber, ciencia — विद्यायाः विद्यानाम्

१२. वर्ण : m. orden, casta — वर्णस्य वर्णानाम्

१३. द्विजाति : 3 dos veces nacido — द्विजातेः (द्विजात्याः) द्विजातीनाम्

१४. रूप : n. forma — रूपस्य रूपाणाम्

१५. प्रतिग्रह : m. recepción — प्रतिग्रहस्य प्रतिग्रहाणाम्

१६. सोढ : 3 soportar — सोढस्य सोढायाः सोढानाम्

१७. नायिका : f. amada — नायिकायाः नयिकानाम्

१८. साध्वी : f. santa — साध्व्याः साध्वीनाम्

१९. अग्नि : m. fuego — अग्नेः अग्नीनाम्

२०. वैश्या : f. mujer vaiśya — वैश्यायाः वैश्यानाम्

२१. लोक : m. mundo, gente — लोकस्य लोकानाम्

२२. उक्ति : f. dicho, aforismo — उक्तेः (उक्त्याः) उक्तीनाम्

२३. शत्रु : m. enemigo — शत्रोः शत्रूणाम्

२४. सुखवन्त् : 3 dichoso — सुखवतः (सुखवत्याः) सुखवताम् (सुखवतीनाम्)

२५. पुत्रवती : f. una mujer con uno o más hijos — पुत्रवत्याः पुत्रवतीनाम्

२६. जल : n. agua — जलस्य जलानाम्

२७. मार्ग : m. camino — मर्गस्य मर्गाणाम्

२८. मोक्ष : m. liberación, salvación — मोक्षस्य मोक्षाणाम्

२९. शूद्रा : f. mujer śūdra — शूद्रायाः शूद्राणाम्

३०. अन्न : n. comida, alimento — अन्नस्य अन्नानाम्

३१. साधु : m. santo — साधोः साधनाम्

३२. नीति : f. dirección, guía — नीत्याः नीतीनाम्

३३. योध : m. combatiente, soldado — योधस्य योधानाम्

३४. सत्यवन्त् : 3 veraz — सत्यवतः (सत्यवत्याः) सत्यवताम् (सत्यवतीनाम्)

३५. लाभ : m. ganancia — लाभस्य लाभानाम्

३६. मोह : m. confusión, ceguera — मोहस्य मोहानाम्

३७. गति : f. marcha, meta — गतेः (गत्याः) गतीनाम्

३८. प्रश्न : m. pregunta — प्रश्नस्य प्रश्नानाम्

३९. सृष्टि : f. creación — सृष्तेः (सृष्ट्याः) सृष्टीनाम्

४०. नेत्र : n. ojo — नेत्रस्य नेत्राणाम्

४१. गुरुता : f. maestría — गुरुतायाः गुरुतानाम्

४२. ईश्वर : m. el SEÑOR — ईश्वरस्य ईश्वराणाम्

४३. कारण : n. causa — कारणस्य कारणानाम्

४४. कृत : 3 hecho — कृतस्य (कृतायाः) कृतानाम्

४५. धर्मवन्त् : 3 justo, religioso — धर्मवतः (धर्मवत्याः) धर्मवताम् (धर्मवतीनाम्)

४६. युद्ध : 3 combatido — युद्धस्य (युद्धायाः) युद्धानाम्

४७. दर्शन : m. Ver, Apariencia — दर्शनस्य दर्शनानाम्

४८. धातु : m. Elemento, Raíz verbal — धातोः धातूनाम्

४९. गूढा : f. Una Oculta — गूढायाः गूढानाम्

५०. ईष्टा (2 significados): f. Una Deseada, Una Ofrecida — इष्टायाः इष्टानाम्

५१. उदित : 3.º dicho — उदितस्य (उदितायाः) उदितानाम्

५२. इदम् : 3.º este — अस्य (अस्याः) एषाम् (आसाम्)

५३. किम् : 3.º qué — कस्य (कस्याः) केषाम् (कासाम्)

B) Traduzca:

१. ब्राह्मणस्य पुत्रो ब्राह्मण्या ग्रामं गतः । (2 posibilidades)
El hijo del brahmán ha ido a la aldea de la brahmán. El hijo del brahmán ha ido con la brahmán a la aldea.

२. यज्ञस्याग्निनान्नं दग्धम् ।
El fuego del sacrificio ha quemado la comida.

३. बुद्धः स्तयस्य बुद्ध्या मुक्तः ।
Buda fue liberado mediante el conocimiento de la verdad.

४. अधर्मो ऽनृतस्य वदनमित्यृषयो वदन्ति ।
Los sabios védicos dicen que decir falsedad es una injusticia.

५. नरा देवानां यज्ञैर्न मुच्यन्ते ।
Los seres humanos no se liberan mediante sacrificios a los dioses.

६. बलवन्तः क्षत्रियाः शत्रूणां धनवन्ति नगराणि जयन्ति ।
Los kṣatriyas poderosos conquistan las ricas ciudades de los enemigos.

७. कवेरुक्तिं शृण्वन्ति ।
Ellos escuchan el verso del poeta.

८. कविर्देव्याः कृतं वदti ।
El poeta relata la hazaña de la diosa.

९. द्विजाः पशोर्लाभमिच्छन्ति ।
Los dos veces nacidos desean obtener ganado.

१०. रामः पुण्यवतो गुरोर्मन्त्रस्य स्मरति ।
Rāma recuerda el mantra del maestro virtuoso.

११. अयं बालः कस्याः पुत्रः ।
¿De quién (f.) es el hijo este muchacho?

१२. केषामिमानि गृहाणि ।
¿A quién pertenecen estas casas?

१३. कस्यान्नमनेनर्षिणेष्टम् ।
¿De quién la comida ha sacrificado este sabio védico?

Fig.: नायकश्च नायिका च
(Fuente de la imagen: Detalles)