Skip to content

Lecziun 27 ​

27.1. Adopziun dal locativ (सप्तमी f. = "sèttima desinenza casala") ​

Il locativ (सप्तमी) stat sin las dumondas:

  • nua?
  • tge?
  • ** sut quai circumstanzas?**
  • relativamain a quai?

1. Il locativ (सप्तमी) designa, en resposta a la dumonda "Ubi?", il spazi en (a, sin, apud) il qual l'agens (कर्ता) u l'object d'ina acziun sa chatta u nua che l'acziun stessa ha lieu.

नगरे वसति = "El habitesch en la citad"


Imag.: जयपुरनगरे
Jaipur, 1875.
(Sursa d'imagia: Detagls)

2. Il locatiu inditza, en resposta a la question "Cun when?", il moment u las circumstanzas externass:

तस्मिन्काले = "a quel temp, en quella ura"

Qua i va era ditg dal c.d. Locativus Absolutus:

Determines l'acziun u il stadi d'ina persuna u d'ina cosa il temp, a il qual – u las circumstanzas, sut las qualas – ina AUTRA persuna u cosa executescha in'acziun u sa chatta en in stadi determinà, alura stat la parola che designescha la prima persuna u cosa cun la parola che la detalia dapli (quai è savens in participi) en il locatiu (सप्तमी):

एवं गच्छति काले = "durant che il tempu passa uschè..."

तस्मिन्गते = "cun el era ì..."

A voutas vegn l'agent (कर्ता) betg designà expressivamain:

एवं सति = "perquai quai è uschè"

Il locativus absolutus deve essere tradotto a seconda del contesto con "mentre" (ad es. participio presente), "dopo che", "quando" (ad es. PPP), "poiché", "perché", "sebbene", "se", ecc.

Nota: cun l’absolutivum è l’agent da l’absolutivum e l’agent da la proposiziun principala identics; cun il locativus absolutus èn l’agent dal locativus absolutus e l’agent dal verb da la proposiziun principala differents.


Fig.: एवं गच्छति कालयुष्ट्रः स्वपितi
Rajasthan.
(Sursa d’imagia: Detagls)

3. Il locativ stat era sin la dumonda "En relaziun cun quai?" u.a.:

अस्ति तस्य पुत्रे स्नेहः = "El ha amor per ses figl" (literalmain "Relativamain al figl è en el amor")


Fig.: अस्ति तस्य पुत्रे स्नेहः
Holi.
(Fontana da l'imagia: Detagls)

4. Il locativ servexa en ils lexichs nativs ed apud ils commentaders per inditgar il signific d’ina paraula:

भू सत्तायाम् = "la radis भू en il sennì da «esseivladadad» (sat-tā)"

Ulteriura davart l'usi dal locatiu pli tard.

27.2. Furma dal locati (सप्तमी) ​

Las finalitads regularas dal locativ (सप्तमी) èn:

  • Singular: -i
  • Plural: -su

Notar las midaziuns da la pronunzia avant -su uschia eventuala la cerebralisaun da -su a -ṣu!

27.2.1. Stamms consonantics ​

StammLokativ Singular:brसप्तमी एकवचनLokativ Plural:brसप्तमी बहुवचन
यजन्त्यजति (yaj-at-i)यजत्सु
महान्त्महतिमहत्सु
पशुमन्त्पशुमतिपशुमत्सु
गुणवन्त्गुणवतिगुणवत्सु

27.2.2. Pronoms interrogativs, demonstrativs e relativs ​

किम्यद्तद्एतद्इदम्
Masculin / Neutrum:brLocativ Singularकस्मिन्यस्मिन्तस्मिन्एतस्मिन्अस्मिन्
Masculin / Neutrum:brLocativ Pluralकेषुयेषुतेषुएतेषुएषु
Feminin:brLocativ Singularकस्याम्यस्याम्तस्याम्एतस्याम्अस्याम्
Feminin:brLocativ Pluralकासुयासुतासुएतासुआसु

27.2.3. Vokalsilben ​

Lokativ SingularLokativ Plural
देव m.देवे
(« deva + -i)
देवेषु
कवि m.कवौकविषु
पशु m.पशौपशुषु
देवता f.देवतायाम्देवतासु
देवी f.देव्याम्देवीषु
श्रुति f.श्रुतौ oder श्रुत्याम्
(d.h. entweder wie kavi
कवि oder wie devī
देवी)
श्रुतिषु
धेनु f.धेनौ u धेन्वाम्धेनुषु

27.3. Resum da las desinenzas regularas dals casus (विभक्ति) ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
Maskulinum / Femininum:brपुंस् / स्त्रीNeutrum:brनपुंसकम्Maskulinum / Femininum:brपुंस् / स्त्रीNeutrum:brनपुंसकम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
-s-Ø-as-i
2. Accusativ
२. द्वितीया
-am-Ø-as-i
3. Instrumental
३. तृतीया
-ā
4. Dativ
४. चतुर्थी
-e
5. Ablativ
५. पञ्चमी
-as
6. Genitiv
६. षष्ठी
-as
7. Lokativ
७. सप्तमी
-i

Signalrot stampà: casus forts (en cas d'alternanza da la radis).

27.4. In vers cun tut las furmas da declinaziun (singular) a rāma ​


Fig.: रामे चित्तलयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर ॥
Rāma-Satz.
(Sursa da l’imagina: Detagls)

रामो राजमणिः सदा विजयते रामं रमेशं भजे
रामेणाभिहता निशाचरचमू रामाय तस्मै नमः ।
रामान्नास्ति परायणम् परतरं रामस्य दासोऽस्म्यहम्
रामे चित्तलयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर ॥

Traducziun:

  1. Nominativ: Rāma, la gemma (मणि m.) tranter ils regs (राजन् m.) vegn adina (सदा).
  2. Accusativ: Jau adules (भज् 1U) il Rāma, il signur e spos (ईश m.) da Ramā (= Lakṣmī).
  3. Instrumental: Rāma ha mort (चमू f.) l'armada (निशा f. = notg) da la notg.
  4. Dativ: A quest Rāma siat adoraziun!
  5. Ablativ: N'exista nagina megliura (परतर 3) protecziun (परायण n.) che Rāma.
  6. Genitiv: Jau (अहम्) sun (अस्मि) in servient da Rāma.
  7. Lokativ: En Rāma siat (भवतु) adina la pasch (लय m.) da mes (मे) cor.
  8. Vocativ: Rāma, salvai (उद्धर = Imperativ a उद् + हृ u उद् + धृ) mai (माम्)!

27.5. Vocabulari ​

वस् 1P (वसति): restar, abitar (cun il locatiu da la persuna, tar la quala ins abitescha)

Futur: वत्स्यति
Passiv: उष्यते
PPP: उषित
Infinitiv: वस्तुम्

davon:

वस्तु n.: sed, plaz; realia, object real, realitad, object

वस्तुतस्: en realitad, davero

वस् 2Ā (वस्ते): vestir (vestidas), purtar (vestidas)

Futur: वसिष्यते
PPP: वसित
Inf.: वसितुम्

davon:

वस्त्र n.: mez per s’indeschar = vestgì, vestgì, material


Abb.: वस्त्राणि
Vastrāṇi. Majuli, Assam.
(fontana da l’imagina: detagls)

वस् 6P (उच्छति): splenderar (questa radischa è impurtanta perquai che las furmas nominalas:)

वसु n.: ricchëzza, tesaur, avair, pussess

वसन्त m.: ("luminus" =) primavaira (marsch fin mai)


Abb.: वसन्तः
Vasanta (Schleichera oleosa), Khopoli, Maharashtra, 2007-04-07.
(Sursa da l'imagina: Detagls)

हृ 1U (हरति): mantegnair, purtar; gidar, allonzar, raubar

Futur: हरिष्यति
Passiv: ह्रियते
PPP: हृत
Infinitiv: हर्तुम्

davon:

हर 3: rauband; m.: il destruidader = num da Śiva

Contrapartida a हर:

हरि 3: blond, gial, verd; m. num da num dal Viṣṇu (na pertutgenta a la radis हृ 1)

हरिहर m.: Viṣṇu e Śiva unids sco ina sulet divinitad.


Abb.: हरिहरः
Harihara (a la dretga: Viṣṇu, a la dretga: Śiva).
(Sursa da l’imagina: Detagls)


Fig.: हरिहरः
Harihara (a sanestra: Viṣṇu, a dextra: Śiva). Godrumdwip, Bengala occidentala.
(Sursa d’imagia: Detagls)

27.6. Exercizi ​

A) Metti en la frasa suventanta las expressiuns en la parentesa en il cas local (सप्तमी) singular e – quai ch’è sensibel – plural. Observai il divers sandhi, c.a.d. scribiti mintgadi la frasa cumpletta!

रामस् ... वसति । (ग्राम । गुरु । सत्यवान्कविः । पुत्रं लब्धुकामा ब्राह्मणी । गृह । तन्नगरम् । मुह्यञ्छत्रुः)

B) Tradurretzis e resvulvischa las cumponids:

धर्मं वदति गुरौ दुर्जना न शृण्वन्ति ॥१॥

बुद्धकाले नरैरार्यसत्यानि श्रोतुं शक्यन्ते ॥२॥

वसितसुवस्त्रां नरा लुभ्यन्ति । एवं सति सत्यो नरेभ्यः सुवस्त्राणीच्छन्ति ॥३॥


Imag.: वसितसुवस्त्रां नरा लुभ्यन्ति । एवं सति सत्यो नरेभ्यः सुवस्त्राणीच्छन्ति ॥
Pictura da Rāja Ravi Varmā (1848 - 1906).
(Sursa d’imagia: Detagls)

पुत्रे मृतेऽपुत्रा ब्राह्मणी पुत्रं लब्धुं व्रतं करोति ॥४॥

उपनीतबालैर्गुरुकुले उष्यते ॥५॥

यज्ञकाले विगतेऽनिष्टदेवा विस्मृतयज्ञब्राह्मणेभ्यः क्रुध्यन्ति ॥६॥

गुरौ तिष्ठति बाल आसितुं नार्हति ॥७॥

एवं काले गच्छति स्वाचारक्षत्रिय इष्टं धनं न लभते ॥८॥

ब्राह्मण्यां महाकवावागच्छन्त्यां ब्राह्मणीपुत्रोऽप्यागच्छति ॥९॥

गुरुषूपदिशत्सु सुनीतबाला वक्तुं नार्हन्ति ॥१०॥

27.7. Paradigmas da declinaziun per imparar a memoria ​

27.7.1. Maskulina auf -a: नर ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
नरस्नरास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
नरम्नरान्
3. Instrumental
३. तृतीया
नरेणनरैस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
नरायनरेभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
नरात्नरेभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
नरस्यनराणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
नरेनरेषु


Imag.: नराः
Naran. Udaipur.
(Sursa d’imagia: Detagls)

27.7.2. Neutras sin -a: फल ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
फलम्फलानि
2. Accusativ
२. द्वितीया
फलम्फलानि
3. Instrumental
३. तृतीया
फलेनफलैस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
फलायफलेभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
फलात्फलेभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
फलस्यफलाणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
फलेफलेषु


Imagg: फलानि
Frugias. Bangalore.
(Sursa d'imagia: Detagls)

27.7.3. Feminas sin -ā: क्षत्रिया ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
क्षत्रियाक्षत्रियास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
क्षत्रियाम्क्षत्रियास्
3. Instrumental
३. तृतीया
क्षत्रिययाक्षत्रियाभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
क्षत्रियायैक्षत्रियाभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
क्षत्रियायास्क्षत्रियाभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
क्षत्रियायास्क्षत्रियाणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
क्षत्रियायाम्क्षत्रियासु


Imaj: क्षत्रिया
La Maharani Vani Vilasa Sannidhana (1866 - 1934) cun ses nepot il princip Jaya Chamaraja Wadiyar, Mysore.
(Sursa da l'imaj: Detagls)

27.7.4. Masculins sin -i: अरि ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
अरिस्अरयस्
2. Accusativ
२. द्वितीया
अरिम्अरीन्
3. Instrumental
३. तृतीया
अरिणाअरिभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
अरयेअरिभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
अरेस्अरिभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
अरेस्अरीणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
अरौअरिषु


Im.: अरयः
Execuziun da dus participants da la revolta dal 1857. Fotografia da Felice Beato (1833/1834 - ca. 1907).
(Sursa d’imagines: Detagls)

27.7.5. Femininas sin -i: मति ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
मतिस्मतयस्
2. Accusativ
२. द्वितीया
मतिम्मतीस्
3. Instrumental
३. तृतीया
मत्यामतिभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
मतेस् / मत्यैमतिभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
मतेस् / मत्यास्मतिभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
मतेस् / मत्यास्मतीणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
मतौ / मत्याम्मतिषु

27.7.6. Maskulina auf -u: गुरु ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
गुरुस्गुरवस्
2. Accusativ
२. द्वितीया
गुरुम्गुरून्
3. Instrumental
३. तृतीया
गुरुणागुरुभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
गुरवेगुरुभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
गुरोस्गुरुभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
गुरोस्गुरूणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
गुरौगुरुषु


Imaj: गुरुः
Maharishi Mahesh Yogi (1917 - 2008) Guru.
(Sursa da l'imaj: Detagls)

27.7.7. Feminas sin -u: धेनु ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
धेनुस्धेनवस्
2. Accusativ
२. द्वितीया
धेनुम्धेनूस्
3. Instrumental
३. तृतीया
धेन्वाधेनुभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
धेनवे / धेन्वैधेनुभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
धेनोस् / धेन्वास्धेनुभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
धेनोस् / धेन्वास्धेनूणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
धेनौ / धेन्वाम्धेनुषु


Fig.: धेनुः
Vaca en Udaipur.
(Sursa d'imagia: Detagls)

27.7.8. Feminas plurisilbicas sin final -ī: देवी ​

Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
देवीदेव्यस्
2. Accusativ
२. द्वितीया
देवीम्देवीस्
3. Instrumental
३. तृतीया
देव्यादेवीभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
देव्यैदेवीभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
देव्यास्देवीभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
देव्यास्देवीणाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
देव्याम्देवीषु


Imaj: ⟪त्रिदेवी⟫
Tridevī (Lakṣmī, Pārvatī, Sarasvatī).
(Sursa da l'imaj: Detagls)

27.7.9. Participi present Parasmaipada sin -ant: ⟪सन्त्⟫ ​

Singular:brMaskulinum:brपुंस्Singular:brNeutrum:brनपुंसकम्Plural:brMaskulinum:brपुंस्Plural:brNeutrum:brनपुंसकम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
सन्सत्सन्तःसन्ति
2. Accusativ
२. द्वितीया
सन्तम्सत्सतस्सन्ति
3. Instrumental
३. तृतीया
सता
4. Dativ
४. चतुर्थी
सते
5. Ablativ
५. पञ्चमी
सतस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
सतस्
7. Lokativ
७. सप्तमी
सति


Fig.: सद्गुरुः
Sai Baba da Shirdi (1835 - 1918).
(Sursa d’imagia: Detagls)

27.7.10. महान्त् ​

Singular:brMaskulinum:brपुंस्Singular:brNeutrum:brनपुंसकम्Plural:brMaskulinum:brपुंस्Plural:brNeutrum:brनपुंसकम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
महान्महत्महान्तस्महान्ति
2. Accusativ
२. द्वितीया
महान्तम्महत्महतस्महान्ति
3. Instrumental
३. तृतीया
महता
4. Dativ
४. चतुर्थी
महते
5. Ablativ
५. पञ्चमी
महतस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
महतस्
7. Lokativ
७. सप्तमी
महति

27.7.11. Maskulina und Neutra auf -vant / -mant: गुणवन्त् ​

Singular:brMaskulinum:brपुंस्Singular:brNeutrum:brनपुंसकम्Plural:brMaskulinum:brपुंस्Plural:brNeutrum:brनपुंसकम्
1. Nominativ
१. प्रथमा
गुणवान्गुणवत्गुणवन्तस्गुणवन्ति
2. Accusativ
२. द्वितीया
गुणवन्तम्गुणवत्गुणवतस्गुणवन्ति
3. Instrumental
३. तृतीया
गुणवता
4. Dativ
४. चतुर्थी
गुणवते
5. Ablativ
५. पञ्चमी
गुणवतस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
गुणवतस्
7. Lokativ
७. सप्तमी
गुणवति

27.7.12. Pronoms demonstrativs: तद् । एतद् । इदम् ​

Singular:brMasculine:brपुंस्Singular:brNeuter:brनपुंसकम्Singular:brFeminine:brस्त्रीPlural:brMasculine:brपुंस्Plural:brNeuter:brनपुंसकम्Plural:brFeminine:brस्त्री
1. Nominativ
१. प्रथमा
सस् / सतत्सातेतानितास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
तम्तत्ताम्तान्तानितास्
3. Instrumental
३. तृतीया
तेनतयातैस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
तस्मैतस्यैतेभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
तस्मात्तस्यास्तेभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
तस्यतस्यास्तेषाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
तस्मिन्तस्याम्तेषु
Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
Mask.Neutr.Fem.Mask.Neutr.Fem.
1. Nominativ
१. प्रथमा
एषस् / एषएतत्एषाएतेएतानिएतास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
एतम् / एनम्एतत् / एनत्एताम् / एनाम्एतान् / एनान्एतानिएतास् / एनाः
3. Instrumental
३. तृतीया
एतेन / एनेनएतया / एनयाएतैस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
एतस्मैएतस्यैएतेभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
एतस्मात्एतस्यास्एतेभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
एतस्यएतस्यास्एतेषाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
एतस्मिन्एतस्याम्एतेषु
Singular:brएकवचनम्Plural:brबहुवचनम्
Mask.Neutr.Fem.Mask.Neutr.Fem.
1. Nominativ
१. प्रथमा
अयम्इदम्इयम्इमेइमानिइमास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
इमम् / एनम्इदम् / एनत्इमाम् / एनाम्इमान् / एनान्इमानि / एनानिइमास् / एनाः
3. Instrumental
३. तृतीया
अनेन / एनेनअनया / एनयाएभिस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
अस्मैअस्यैएभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
अस्मात्अस्यास्एभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
अस्यअस्यास्एषाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
अस्मिन्अस्याम्एषु

27.7.13. Relativpronomen: यद् ​

Singular:brMasculine:brपुंस्Singular:brNeuter:brनपुंसकम्Singular:brFeminine:brस्त्रीPlural:brMasculine:brपुंस्Plural:brNeuter:brनपुंसकम्Plural:brFeminine:brस्त्री
1. Nominativ
१. प्रथमा
यस्यत्यायेयानियास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
यम्यत्याम्यान्यानियास्
3. Instrumental
३. तृतीया
येनययायैस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
यस्मैयस्यैयेभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
यस्मात्यस्यास्येभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
यस्ययस्यास्येषाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
यस्मिन्यस्याम्येषु

27.7.14. Pronom interrogativ: किम् ​

Singular:brMasculine:brपुंस्Singular:brNeuter:brनपुंसकम्Singular:brFeminine:brस्त्रीPlural:brMasculine:brपुंस्Plural:brNeuter:brनपुंसकम्Plural:brFeminine:brस्त्री
1. Nominativ
१. प्रथमा
कस्किम्काकेकानिकास्
2. Accusativ
२. द्वितीया
कम्किम्काम्कान्कानिकास्
3. Instrumental
३. तृतीया
केनकयाकैस्
4. Dativ
४. चतुर्थी
कस्मैकस्यैकेभ्यस्
5. Ablativ
५. पञ्चमी
कस्मात्कस्यास्केभ्यस्
6. Genitiv
६. षष्ठी
कस्यकस्यास्केषाम्
7. Lokativ
७. सप्तमी
कस्मिन्कस्याम्केषु


Fig.: कस्मात् ?
Tsunami 2005, Sri Lanka.
(Sursa da l’imagina: Detagls)

Part da la Global Village Library da Tüpfli