Lecziun 50

50.1. Furmaziun nominala: augment regular

La furmaziun regulara succeda en il sanscrit cun ils sufixs तद्धित

• -तर (fem.: तरा) en il "comparativ"
• तम (fem.: तमा) en il "superlativ"

Quests ils sufixes vegnan agiuntads als adjektivs al stem masculin. A nouns cun fluctuaziun dal stem vegnan els agiuntads al stem debel, che ha la furma sco avant la finiala -su dal locativ (पञ्चमी) plural.

Abb.: लोकस्योत्तमो गिरिः
सगरमाथा = ཇོ་མོ་གླང་མ = 珠穆朗玛峰 = Mount Everest
(Sursa da l’imagina: Detagls)

Sinn:

Il "cumparativ" significat, sche nagin object da cumparegliaziun è expressà: "quai, fitg, memia":

p.ex. सुचितर 3 "relativ pur", "molto pur", "trop pur"

Quand in exprime l'object comparé, celui-ci est au cas ablatif (पञ्चमी). Le comparatif + l'ablatif correspond à l'augmentation avec "que" en allemand.

p.ex. देवदत्ताद्रामो धीमत्तरः = litteralmain: "da Devadatta veseva Rāma è pli sagè" = "Rāma è pli sagè che Devadatta"

Il "superlativ" significia, negin object da cumpareglia n'è exprimì: "extremamain, fitg":

p.ex. सत्तम 3 (a सन्त्) "extimamain, fitgion"

Sch'e exprima in'na object da cumparegianza, alura stat quest'en il genitiv (षष्ठी) ("da", "sot") e il superlativ correspunda al superlativ tudestg (stadi maximal):

per exempl द्विजानां सत्तमः = "il meglier dals naschids duaschients"

I sufixs -तर e -तम pon betg mo vegnir applicads sin adjectivs, ma er sin substantivs, indeclinablia ed anc formas verbalas:

Ezempels:

गजतम m. "l'elefant meglier" (गज) (era ercla da Buddha)

गोतम m. "il pli grond buei" (गो) u: "il pli rich da vats"

उद् Indekl. "sün", "sür" » उत्तर 3 "plü" » उत्तम 3 "sürmaun"

Quai che questis suffigens sajan adina en la furma adverbiala:

• -तराम्
• -तमाम्

Ezempels:

पचतितराम् "el/ella/cuocia megliu"

पचतितमाम् "el/ella/El/la cuocia meglier"

Questa furma han er quels suffixes era, sche els sa preschentan ad in indeclinabel ed il pled derivà vegn duvrà adverbialmain:

z.B. सुतराम् (a सु) "meglier mod" (adverbial)

Fig.: का पचतितमाम्
Lisu = 傈僳族, अरुणाचल प्रदेश
(Imàgin da la surdatta: Detagls)

50.2. Vocabulari

ध्रुव 3: ferm, immutabel

निषेक m.: aspersion, fertilisaziun, fluid, ejaculaziun, ceremonia da la concepziun

पण्डित 3: savi, savent, erudi

मन् + अव 4Ā अवमन्यते : disprezzar, menprezzar

मन्त्रिन् 3: ratgebend ; m.: Berater, Ratsherr, Minister

Fig.: मन्त्री
Kapil Sibal (1948 -), minister da l'uniun en il ministeri da scienza e tecnologia e ministeri da las scienzas da la terra (dapi il 2006)
(Sursa da l'imagia: Detagls)

रहस् n.: secret, solitari

रिष् 1P रिषति 4P रिष्यति : vegnir blessà, fallir, donnegiar

Perf. II रिरेष, रिरिषुर्
Fut. रेषिष्यति
Pass. रिष्यते
Kaus. रेषयति
PPP रिष्ट

लुप् 6U लुम्पति : rompre, distr

Perf. II लुलोप, लुलुपे
Fut. लोप्स्यति
Pass. लुप्यते
Kaus. लोपयति
PPP लुप्त
Inf. लोप्तुम्
Gerundiv लुप्य । लोप्य

विधि m.: er: destì (a विधा)

वृष् 1P वर्षति : regnar (per la mai part cun in कर्तृ -- in dios u ina nuvola)

Perf. II ववर्ष, ववृषुर्
Fut. वर्षिष्यति
Pass. वृष्यते
Kaus. वर्षयति
PPP वृष्ट
Inf. वर्षितुम्
Absol. वर्षित्वा । वृष्ट्वा
Absol.-वृष्य

Abb.: महामेघो वर्षिष्यति
Arrivada dal monsun, Bangalore ಬೆಂಗಳೂರು
(Sursa da l’imagina: Detagls)

संयक् Adv.: correct, veritabel, en il mod’ adequà; cumplettamain

आदित्य m.: Sun ; pl.: Āditya : ina certa classa da divinitads

Imm.: आदित्यः
(Sursa d’imagia: Detagls)

सर्व 3: mintgin, tut

Declinaziun sco यद् (eccepziun: Nom.Akk.sg.Neutrum)

	Singular:brएकवचनम्				Plural:brबहुवचनम्
	Maskulinum:brपुंस्	Neutrum:brनपुंसकम्	Femininum:brस्त्री	Maskulinum:brपुंस्	Neutrum:brनपुंसकम्	Femininum:brस्त्री
1. Nominativ:br१. प्रथमा	सर्वस्	सर्वम्	सर्वा	सर्वे	सर्वाणि	सर्वास्
2. Accusativ:br२. द्वितीया	सर्वम्	सर्वम्	सर्वाम्	सर्वान्	सर्वाणि	सर्वास्
3. Instrumental:br३. तृतीया	सर्वेण		सर्वया	सर्वैस्
4. Dativ:br४. चतुर्थी	सर्वस्मै		सर्वस्यै	सर्वेभ्यस्
5. Ablativ:br५. पञ्चमी	सर्वस्मात्		सर्वस्यास्	सर्वेभ्यस्
6. Genitiv:br६. षष्ठी	सर्वस्य		सर्वस्यास्	सर्वेषाम्
7. Lokativ:br७. सप्तमी	सर्वस्मिन्		सर्वस्याम्	सर्वेषु

वै : Partikel, der das vorangehende Wort betont: fürwahr, wahrlich, aber

इह Adv.: quaiv, quaiv sin la terra, qua; ussa. Avant sustantivs en locatiu (षष्ठी) equivalent a अस्मिन्, अस्याम्

कल्प m: regulaziun, usanza, ritual ; perioda dal mund (a कॢप्)

कल्याण 3 (f.: कल्याणी) :bun

Imm.: कल्याणी
(Sursa d'imagia: Detagls)

कु- : sco element avant dals cumponids: mal

Imm.: कुनगरम्
धारावी, मुंबई
(Sursa d’imagia: Detagls)

चक्ष् 2Ā चष्टे 2.pl. Ā चड्ढ्वे : vesair

Perf. चचक्षे
en ils auters temps betg duvrà

चक्ष् + प्र 2Ā प्रचष्टे : raquintar, tegnair per, numnar

देश m.: Lieu, plaz, pais, regiun

50.3. Exercizi da translaziun

A) Per ripeter la declinazione: il seguente verso contiene tutte le forme declinate al singolare di गुरु m.:

गुरुरेव गतिर्गुरुमेव भजे
गुरुणैव सहास्मि नमो गुरवे ।
न गुरोः परमं शिशुरस्मि गुरोर्
मतिरस्ति गुरौ मम पाहि गुरो ॥

Abb.: गुरुमेव भजे
Ganeshpuri, 80 km da Mumbai (मुंबई) lunsch
(Fontana da l'imagines: Detagls)

B) Tradusci:

मनुस्मृति ४, १७८

येनास्य पितरो याता
येन याताः पितामहाः ।
तेन यायात्सतां मार्गम्
तेन गच्छन्न रिष्यते ॥१॥

मनुस्मृति ३, ६३

कुविवाहैः क्रियालोपैर्
वेदानध्ययनेन च ।
कुलान्यकुलतां यान्ति
ब्राह्मणातिक्रमेण च ॥२॥

मनुस्मृति ३, ६०

संतुष्टो भार्यया भर्ता
भर्त्रा भार्या तथैव च ।
यस्मिन्नेव कुले नित्यम्
कल्याणं तत्र वै ध्रुवम् ॥३॥

मनुस्मृति ३, ७५ - ७६: Davart dal sacrifici

स्वाध्याये नित्ययुक्तः स्याद्
दैवे चैवेह कर्मणि ।
दैवे कर्मणि युक्तो हि
बिभर्तीदं चराचरम् ॥४॥
अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यग्
आदित्यमुपतिष्ठते ।
आदित्याज्जायते वृष्टिर्
वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः ॥५॥

योगसूत्र २, १६ - १७

हेयं दुःखमनागतम् ॥६॥
द्रष्टृदृश्ययोः संयोगो हेयहेतुः ॥७॥

Explicaziun:
द्रष्टृदृश्ययोः : Gen.Lok.m.n.f.Dual (Dualdvandva)

कौटिलीयार्थशास्त्र १, १५: davart consiliers dal re

न किंचिदवमन्येत
सर्वस्य शृणुयानमतम् ।
बालस्याप्यर्थवद्वाक्यम्
उपयुन्जीत पाण्डितः ॥८॥

मनुस्मृति २, १४० - १४२: Definiziun da आचार्य, उपाध्याय, गुरु

उपनीय तु यः शिष्यं
वेदमधापयेत्द्द्विजः ।
सकल्पं सरहस्यं च
तमाचार्यां प्रचक्षते ॥९॥

एकदेशं तु वेदस्य
वेदाङ्गान्यपि वा पुनः ।
यो ऽध्यापयति वृत्त्यर्थम्
उपाध्यायः स उच्यते ॥१०॥

निषेकादीनि कर्माणि
यः करोति यथाविधि ।
संभावयति चान्नेन
स विप्रो गुरुरुच्यते ॥११॥

Explicaziuns:
निषेकादीनि : Nom.Akk.pl.Neuterum