第16课

A) 将以下表达式转换为依主释（Tatpuruṣa）并翻译：

१. देवस्य पुरुषः । — देवपुरुषः

२. गुणवती ब्राह्मणी । — गुणवद्ब्राह्मणी

३. सत्यवान्ब्राह्मणः । — सत्यवद्ब्राह्मणः

४. पशुमन्तो जनाः । — पशुमज्जनाः

५. सुखवान्वैश्यायाः पुत्रः । — सुखवद्वैश्यापुत्रः

६. सुखवत्या वैश्यायाः पुत्रः । — सुखवद्वैश्यापुत्रः

७. कवेरुक्त्याः सत्यम् । — कव्युक्तिसत्यम्

८. शिवen रक्षिता बाला । — शिवरक्षितबाला

९. रामेण पीतं जलम् । — रामपीतजलम्

१०. फलवांल्लाभः । — फलवद्लाभः

११. इष्टाया देवतायाः पूजा । — इष्टदेवतापूजा

१२. देवानां स्तुतिः । — देवस्तुतिः

B) 在以下句子中分解所有梵文复合词，构造带有屈折名词的句子并翻译：

१. पुण्यवद्वैश्यपुत्रो देवेन्द्रलोकं गच्छति ।
पुण्यवान्वैश्यस्य पुत्रो देवानामिन्द्रस्य लोकं गच्छति । (或：पुण्यवतो वैश्यस्य पुत्रो...)
一位吠舍（Vaiśya）有功德的儿子升入天神之王的天界。（或：一位有功德的吠舍的儿子……）

२. पुण्यकरणं स्वर्गमार्गः ।
पुण्यस्य करणं स्वर्गस्य मार्गः । (或：पुण्यानां करणं स्वर्गं मार्गः ।)
行善是通往天界的道路。

३. न साधुः पशुवन्नरधेनुलोभः ।
न साधुः पशुवतो नरस्य धेनूनां लोभः । (或：...धेनोर्लोभः ।)
拥有牲畜之人的贪欲，无论是针对母牛还是针对母牛，都不是好事。

४. न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मयज्ञैस्तु स्वर्गसुखमाप्नुवन्ति ।
न पशूनां यज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति । धर्मस्य यज्ञैस्तु स्वर्गस्य सुखमाप्नुवन्ति ।
人们通过动物祭祀无法升入天界。然而，通过正义（非血腥）的祭祀，他们获得天界的幸福。

५. द्विजदासा इति शूद्रा उच्यन्ते ।
द्विजानां दासा इति शूद्रा उच्यन्ते ।
人们称首陀罗为再生族人的奴仆。

६. बालब्राह्मणपुत्राः सत्यवन्नरं शृण्वन्ति ।
बा्ला ब्राह्मणानां पुत्राः स्त्यवन्तं नरं शृण्वन्ति ।
年轻的婆罗门之子们听从这位诚实的人。

७. बलवत्क्षत्रिया धनवच्छत्रुनगरं जयन्ति ।
बलवन्तः क्षत्रिया धनवतां शत्रूनां नगरं जयन्ति ।
强大的刹帝利（Kṣatriyas）击败了敌人富有的城市。

८. ऋष्युक्त्या सत्यमुच्यते ।
ऋषीणामुक्त्या सत्यमुच्यते ।
吠陀智者的话语说出了真理。

९. बलवद्योधा ब्राह्मणग्रामं गताः ।
बलवन्तो योधा ब्राह्मणानां ग्रामं गताः ।
强壮的战士已前往婆罗门村。

१०. पुण्यवद्वैश्येष्टवेवतापूजां करोति ।
पुन्यवतो वैश्यस्येष्टाया देवतायाः पूजां करोति ।
他敬奉这位有功德的吠舍（Vaiśya）的个人神祇。

图：न पशुयज्ञैर्नराः स्वर्गं गच्छन्ति
（图片来源：详情）

---

变格模式

A) 为以下词语生成所有已学过的格，作为迄今为止所学变格类的示例。

१. नर (m.)

格	单数	复数
1. 主格	नरस् (नरः)	नरास् (नराः)
2. 宾格	नरम्	नरान्
3. 工具格	नरेण	नरैस् (नरैः)
6. 属格	नरस्य	नराणाम्

२. फल (n.)

格	单数	复数
1. 主格	फलम्	फलानि
2. 宾格	फलम्	फलानि
3. 工具格	फलेन	फलैस् (फलैः)
6. 属格	फलस्य	फलानाम्

३. क्षत्रिया (f.)

格	单数	复数
1. 主格	क्षत्रिया	क्षत्रियास् (क्षत्रियाः)
2. 宾格	क्षत्रियाम्	क्षत्रियास् (क्षत्रियाः)
3. 工具格	क्षत्रियया	क्षत्रियाभिस् (क्षत्रियाभिः)
6. 属格	क्षत्रियायास् (क्षत्रियायाः)	क्षत्रियाणाम्

४. अरि (m.)

格	单数	复数
1. 主格	अरिस् (अरिः)	अरयस् (अरयः)
2. 宾格	अरिम्	अरीन्
3. 工具格	अरिणा	अरिभिस् (अरिभिः)
6. 属格	अरेस् (अरेः)	अरीणाम्

५. मति (f.)

格	单数	复数
1. 主格	मतिस् (मतिः)	मतयस् (मतयः)
2. 宾格	मतिम्	मतीस् (मतीः)
3. 工具格	मत्या	मतिभिस् (मतिभिः)
6. 属格	मतेस् (मतेः) / मत्यास् (मत्याः)	मतीनाम्

६. गुरु (m.)

格	单数	复数
1. 主格	गुरुस् (गुरुः)	गुरवस् (गुरवः)
2. 宾格	गुरुम्	गुरून्
3. 工具格	गुरुणा	गुरुभिस् (गुरुभिः)
6. 属格	गुरोस् (गुरोः)	गुरूणाम्

७. धेनु (f.)

格	单数	复数
1. 主格	धेनुस् (धेनुः)	धेनवस् (धेनवः)
2. 宾格	धेनुम्	धेनूस् (धेनूः)
3. 工具格	धेन्वा	धेनुभिस् (धेनुभिः)
6. 属格	धेनोस् (धेनोः) / धेन्वास् (धेन्वाः)	धेनूनाम्

८. देवी (f.)

格	单数	复数
1. 主格	देवी	देव्यस् (देव्यः)
2. 宾格	देवीम्	देवीस् (देवीः)
3. 工具格	देव्या	देवीभिस् (देवीभिः)
6. 属格	देव्यास् (देव्याः)	देवीनाम्

९. गुणवन्त् (m./n.)

阳性：

格	单数	复数
1. 主格	गुणवान्	गुणवन्तस् (गुणवन्तः)
2. 宾格	गुणवन्तम्	गुणवतस् (गुणवतः)
3. 工具格	गुणवता	गुणवद्भिस् (गुणवद्भिः)
6. 属格	गुणवतस् (गुणवतः)	गुण्वताम्

中性：

格	单数	复数
1. 主格	गुणवत्	गुणवन्ति
2. 宾格	गुणवत्	गुणवन्ति
3. 工具格	गुणवता	गुणवद्भिस् (गुणवद्भिः)
6. 属格	गुणवतस् (गुणवतः)	गुण्वताम्

阴性 गुणवती 的变格方式同 देवी

१०. किम् (m./n./f.)

格	单数阳.	单数中.	单数阴.	复数阳.	复数中.	复数阴.

| 1. 主格 | कस् (कः) | किम् । का । के । कानि । कास् (काः) |
| 2. 宾格 | कम् । किम् । काम् । कान् । कानि । कास् (काः) |
| 3. 工具格 | केन । — | कया । — | — | काभिस् (काभिः) |
| 6. 属格 | कस्य । — | कस्यास् (कस्याः) | केषाम् । — | कासाम् ।

११. तद् (阳性/中性/阴性)

格	单数. 阳.	单数. 中.	单数. 阴.	复数. 阳.	复数. 中.	复数. 阴.
1. 主格	स / सो / सः	तद्	सा	ते	तानि	तास् (ताः)
2. 宾格	तम्	तद्	ताम्	तान्	तानि	तास् (ताः)
3. 工具格	तेन	—	तया	तैस् (तैः)	—	ताभिस् (ताभिः)
6. 属格	तस्य	—	तस्यास् (तस्याः)	तेषाम्	—	तासाम्

१२. एतद् (阳性/中性/阴性)

格	单数. 阳.	单数. 中.	单数. 阴.	复数. 阳.	复数. 中.	复数. 阴.
1. 主格	एष / एषो / एषः	एतद्	एषा	एते	एतानि	एतास् (एताः)
2. 宾格	एतम् / एनम्	एतद् / एनद्	एताम् / एनाम्	एतान् / एनान्	एतानि / एनानि	एतास् / एनास्
3. 工具格	एतेन / एनेन	—	एतया / एनया	तैस् (तैः)	—	ताभिस् (ताभिः)
6. 属格	एतस्य	—	तस्यास् (तस्याः)	तेषाम्	—	तासाम्

१३. इदम् (阳性/中性/阴性)

格	单数. 阳.	单数. 中.	单数. 阴.	复数. 阳.	复数. 中.	复数. 阴.
1. 主格	अयम्	इदम्	इयम्	इमे	इमानि	इमास् (इmaाः)
2. 宾格	इमम् / एनम्	इदम् / एनद्	इमाम् / एनाम्	इमान् / एनान्	इमानि / एनानि	इमास् / एनास्
3. 工具格	अनेन / एनेन	—	अनया / एनया	एभिस् (एभिः)	—	आभिस् (आभिः)
6. 属格	अस्य	—	अस्यास् (अस्याः)	एषाम्	—	आसाम्

---

补充练习

B) 翻译并解析所有梵语复合词：

१. योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः ॥ योगसूत्र १.२ ॥
योगश्चित्तस्य वृत्तेर्निरोधः (或：वृत्तीनां निरोधः) ।
瑜伽是止息心理活动。

२. स्वधर्मो ब्राह्मणस्याध्ययनमध्यापनं यजनं याजनं दानं प्रतिग्रहश्च ॥५॥
婆罗门的具体职责是：研习吠陀、教授吠陀、作为祭主进行祭祀、代他人进行祭祀、布施给婆罗门、接受布施。

क्षत्रियस्याध्ययनं यजनं दानं शस्त्राजीवो भूतरक्षणं च ॥६॥
क्षत्रियस्याध्ययनं यजनं दानं शास्त्रेणाजीवो भूतानां रक्षणं च् ।
刹帝利（Kṣatriya）的具体职责是：研习吠陀、作为祭主进行祭祀、布施给婆罗门、持剑谋生、保护众生。

वैश्यस्याध्ययनं यजनं दानं कृषिपाशुपाल्ये वणिज्या च ॥७॥
वैश्यस्याध्ययनं यजनं दानं कृषिः पाशुपाल्यं च वणिज्या च ।
吠舍（Vaiśya）的具体职责是：研习吠陀、作为祭主进行祭祀、布施给婆罗门、农业与畜牧业、商业贸易。

शूद्रस्य द्विजातिशुश्रूषा वार्त्ता कारुकुशीलवकर्म च ॥८॥
शुड्रस्य द्विजातीनां शुश्रूषा वार्त्ता कारूणां कुशीलवानां च कर्म ।
首陀罗（Śūdra）的具体职责是对再生族（Dvija）的顺从服务，从事经济活动，以及作为工匠和表演者的工作。

सर्वेषामहिंसा सत्यं शौचमनसूयानृशंस्यं क्षमा च ॥१३॥
所有人的义务是：非暴力、真理、纯洁、不抱怨自己的命运、无恶意和耐心的宽容。
(कौटिलीयार्थशास्त्र १.३.५-८, १३)

३. आन्वीक्षिकीत्रयीवार्त्तानां योगक्षेमसाधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ॥ कौटिलीयार्थशास्त्र १.४.३ ॥
आन्वीक्षिक्याः त्रय्याः वार्त्ताया योगस्य क्षeमस्य च साधनो दण्डः, तस्य नीतिर्दण्डनीतिः ।
棍棒带来哲学、吠陀研究和经济学的获得与安全拥有。执掌棍棒即是政治。

图注：योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः
(图片来源：详情)