第46课
46.1. 第二人称动词形式(मध्यमः)的构成:完成时态(लिट्)
46.1.1. 词尾
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | |||
|---|---|---|---|---|
| 完成时态词尾 | एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| ^^ -tha | -a | -se | -dhve | |
请注意,第二人称复数(2.pl.P)的词尾——通常并非其形式本身——与第一人称和第三人称单数(1. und 3.sg.P)的完成时态形式相同。
在大多数以 -ṛ 结尾的词根后,-tha 前不出现连接元音 -i-。在某些词根中,-tha 前的 -i- 是可选的。
46.1.2. 词尾 -dhve 的音变
如果词干中直接 preceding -u 或 -ṛ,则完成时态中的词尾 -dhve 必须替换为 -ḍhve。如果该元音前是半元音或 h,则这种替换可以选择在连接元音 -i- 之后进行。
46.1.3. 完成时态类型 I:无词干级音变化
遵循此类型的动词包括:
- 辅音-长元音-辅音
- 辅音-短元音-辅音-辅音
- a-辅音(-辅音)
- ā-Konsonant
第一人称单数完成时态 = 第三人称单数完成时态 = 第二人称复数完成时态
बन्ध् 9P
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| बबन्धिथ बबन्द्ध | बबन्ध |
जीव् 1P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| जिजीविथ | जिजीव | जिजीविषे | जिजीविध्वे जिजीविढ्वे |
अस् 2P, 4P
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| आसिथ | आस | आसिषे | आसिध्वे |
46.1.4. 完成时类型 II:强干高格,弱干低格
遵循此类型的动词:
- (辅音)i/u/ṛ/ḷ-辅音
भिद् 第7类
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| बिभेदिथ | बिभिद | बिभिदिषे | बिभिदिध्वे |
मुह् 第4类 可选 अनिट्
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| मुमोहिथ मुमोढ मुमोग्ध | मुमुह |
46.1.5. 完成时类型 III:强干高格/长音格
46.1.5.1. 完成时类型 IIIa:强干高格/长音格,弱干低格
遵循此类型的动词:
- (辅音-)(辅音-)i/ī/u/ū
- (辅音-)-ṛ
इ 第2类
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| इयेथ इययिथ:briy-e + i-tha | ईय:bri + iy-a |
नी 第2类
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| निनयिथ निनेथ | निन्य:brninī + a | निन्यिषे | निन्यिध्वे निन्यिढ्वे |
स्तु 第2类 (अनिट्)
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| तुष्टोथ | तिष्टुव | तुष्टुषे | तुष्टुढ्वे |
कृ 第8类 (अनिट्)
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| चकर्थ | चक्र | चकृषे | चकृढ्वे |
46.1.5.2. 完成时类型 IIIb:强干高/长音级,弱干高/长音级
遵循此类型的动词:
- (辅音-)(辅音-)-ṝ
- Konsonant-Konsonant-ṛ
पॄ 第三人称单数
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| पपरिथ | पपर = 第一人称单数主动 |
संस्कृ 第八类动词
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| सञ्चस्करिथ | सञ्चस्कर | सञ्चस्करिषे | सञ्चस्करिध्वे सञ्चसक्रिढ्वे |
46.1.6. 完成时类型 IV:以 -ā / -ai 结尾的词根
- 弱干:
- 辅音前:低阶-i
- 元音前:低阶-ø
दा 第三类动词
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| ददाथ ददिथ:brda-di-tha:broder::brda-d-i-tha | दद | ददिषे | ददिध्वे |
गै 第一类动词
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| जगाथ जगिथ | जग |
46.1.7. 完成时类型 V:辅音-a-辅音
46.1.7.1. 完成时类型 Va:辅音-a-辅音,弱干低阶
遵循此类型的动词:
- gam “去”
- han (即 ghan) “击打”
- jan “出生”
- vac “说话”
- vad “说”
- yaj “祭祀”
- 等等。
गम् 第一类动词
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| जगमिथ जगन्थ | जग्म |
हन् 第二类动词
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| जघनित जगन्थ | जघ्न |
जन् 4Ā
| आत्मनेपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| जज्ञिषे | जज्ञिध्वे |
यज् 1U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| इयजिथ इयष्ठ | ईज | ईजिषे | ईजिध्वे |
वच् 1P
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| उवचिथ उवक्थ | ऊच |
वह् 1U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| उवहिथ उवोढ | ऊह | ऊहिषे | ऊहिध्वे ऊहिढ्वे |
वद् 1P
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| उवदिथ | ऊद |
स्वप् 2P
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| सुष्वपिथ सुष्वप्थ | सुषुप:braus: su + *svp + a |
46.1.7.2. 完成时类型Vb:辅音-a-辅音,首辅音非软腭音、送气音、h、弱干无重叠,带-e-
第二人称单数(2.sg.P.)由弱干构成,当连接元音-i-出现时。
पच् 1U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| पपक्थ पेचिथ | पेच | पेचिषे | पेचिध्वे |
46.1.7.3. 完成时类型Vc:辅音-a-辅音,弱干强位
遵循此类型的动词:
- 所有其他中间带有-a-的词根
क्रम् 1U
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| चक्रमिथ | चक्रम | चक्रमिषे | चक्रमिध्वे |
46.1.8. 特殊的完成时构成
विद् 2P 现在完成时
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| वेत्थ | विद |
अह्
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| आत्थ | --- |
भू 1P
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| बभूविथ | बभूव = 1.3.sg.P |
जि 1P
| परस्मैपदम् | |
|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् |
| जिगेथ जिगयिथ | जिग्य |
46.1.9. 迂回完成时(अनुप्रयोगलिट्)
迂回完成时由以下成分构成:
- 派生动词词干(使役、欲求、反复、名词性派生),尤其是使役
- 以长元音(除 ā 外)开头的词根
- 词根:元音(除 a-)-辅音-辅音
- 其他一些情况
- 对于某些词根,两种完成时均可选择性地构成:uṣ “燃烧”,vid “知道”,jāgṛ “醒着”,daridrā “贫穷”
- 对于以下词根,两种完成时均可选择性地构成,且迂回完成时也带有重叠,具体使用现在词根的重叠音节:
- bhī “害怕”
- bhṛ “携带”
- hu “祭祀”
- hrī “羞愧”
बन्ध् 使役
| परस्मैपदम् | आत्मनेपदम् | ||
|---|---|---|---|
| एकवचनम् | बहुवचनम् | एकवचनम् | बहुवचनम् |
| बन्धयां चकर्थ बन्धयामासिथ बन्धयां बभूविथ | बन्धयां चक्र बन्धयामास बन्धयां बभूव | बन्धयां चकृषे बन्धयामासिथ बन्धयां बभूविथ | बन्धयां चकृढ्वे बन्धयामास बन्धयां बभूव |
46.2. 词汇表
सम 3: 相同,同样,相似
派生自:
समम् 副词:以相同的方式,同时(तृतीयया),均匀地
समता 阴性:平静,镇定
विषम 3:不同,不平坦,邪恶
ग्रह् 9U गृह्णाति (gṛh-ṇā-ti) : 抓住,握住,接触
完成时态动词 (!) जग्राह, जगृहुर्
将来时态 ग्रहीष्यति
被动语态 गृह्यते
使役态 ग्राहयति
过去分词 गृहीत
不定式 ग्रहितुम्
独立分词 -ग्राह्य
派生自:
ग्रह 阳性:抓取,捕捉者,鳄鱼,游星
नवग्रह 阳性:九大游星(非行星!)(参见 Basham,奇迹第493页):
- सूर्यः = 太阳
- चन्द्रः = 月亮
- मङ्गलः = 火星
- बुधः = 水星
- बृहस्पतिः = 木星
- शुक्रः = 金星
- शनिः = 土星
- राहुः
- केतुः
关于 राहु 和 केतु,参见:
Payer, Alois (1944–):法论:导言与概览。 -- 第十部分:十种圣礼与过渡仪式(samskara)。 -- 附录C:罗睺与计都,两大隐游星。 -- URL: http://www.payer.de/dharmashastra/dharmash10c.htm

图注:सूर्यः, चन्द्रः, मङ्गलः
(图片来源:详情)

图:बुधः, बृहस्पतिः
(图片来源:详情)

图:शुक्रः, शनिः
(图片来源:详情)

图:राहुः, केतुः
(图片来源:详情)
तुष् 4P तुष्यति :满足于,对……感到满意(षष्ठ्या, चतुर्थ्या, तृतियया, सप्तम्या)
完成时 II तुतोष, तुतुषुर्
将来时 तोक्ष्यति
被动语态 तुष्यते
使役式 तोषयति
过去被动分词 तुष्ट
不定式 तोष्टुम्
नम् 1P नमति :弯曲,鞠躬,倾斜,行礼
完成时 Vb ननाम, नेमुर्
将来时 नंस्यति
被动语态 नम्यते
使役式 नमयति । नामयति
过去被动分词 नत
不定式 नन्तुम्

图:नारायण तुभ्यं नमामि
(图片来源:详情)
रुह् 1P रोहति :攀登,登上
完成时 II रुरोह, रुरुहे
将来时 रोक्ष्यति
被动语态 रुह्यते
使役式 रोहयति । रोपयति
过去被动分词. रूढ
不定式 रोढुम्
ह्वे । हू 1U ह्वयति :呼叫,召唤
完成时 IIIa जुहाव, जुहुवे
将来时 ह्वास्यति
被动语态 हूयते
使役式 ह्वाययति
过去被动分词 हूत
不定式 ह्वातुम्
独立分词 -हूय

图:महामात्र कं चरिष्णुदूरशब्देनाह्वयसि
(图片来源:详情)
1 महामात्र m. “象夫”;चरिष्णु 3 “可移动的”,दूरशब्द m. “长途电话,电话” » चरिष्णुदूरशब्द “手机”(构词:A. Payer)
विभ्रम m.:来回走动
भ्रंश m.:脱落
श्रम् 4P श्राम्यति : 费力,疲倦
完成时 Vc शश्राम, शश्रामुर्
将来时 श्रमिष्यति
被动语态 श्रम्यते
使役式 श्रमयति । श्रामयति
PPP श्रान्त
不定式 श्रमितुम्
独立分词 श्रमित्वा । श्रान्त्वा
由此衍生:
आश्रम m.n.
श्रि 1U श्रयति : 倚靠,依靠,找到支撑,投靠某人(द्वितीयया, सप्तम्या)
完成时 IIIa शिश्राय, शिश्रिये
将来时 श्रयिष्यति
被动语态 श्रीयते
使役式 श्राययति
PPP श्रित
不定式 श्रयितुम्
सञ्ज् 1P सजति : 附着,粘附于(सप्तम्या)
完成时 I ससञ्ज, ससञ्जुर्
将来时 संक्ष्यति
被动语态 सज्यते
使役式 सञ्जयति
PPP सक्त
不定式 संक्तुम्
由此衍生:
सङ्ग m.:附着,接触(तृतीयया)
द्रु 1P द्रवति : 跑,疾行
完成时 IIIa (अनिट्) दुद्राव, दुद्रुवुर्
将来时 द्रोष्यति
被动语态 द्रूयते
使役式 द्रावयति
PPP द्रुत
不定式 द्रोतुम्
独立分词 -द्रुत्य
भ्रम् 第一人称单数主动语态 भ्रमति । 第四人称复数 भ्राम्यति : 漫游,徘徊
完成时态虚拟语气 बभ्राम,बभ्रमुर् । 第二人称复数 भ्रेमुर्
将来时态 भ्रमिष्यति
使役动词 भ्रमयति
过去分词 भ्रान्त
不定式 भ्रमितुम्
独立分词 -भ्रम्य
派生自:
विभ्रम 阳性名词:漫游,混乱,错误
लम्ब् 第一人称单数中间语态 लम्बते : 从(सप्तम्या)垂下,依附于(सप्तम्या)
完成时态第一人称单数 ललम्बे
将来时态 लम्बिष्यते
被动语态 लम्ब्यते
使役动词 लम्बयति
过去分词 लम्बित
不定式 लम्बितुम्
独立分词 -लम्ब्य

图注:लम्बोदर नमस्तुभ्यम्
(图片来源:详情)
लम्ब् + आ 第一人称单数中间语态 आलम्बते : 依附于(द्वितीयया)
यदि 连词:如果
भू + परि 第一人称单数主动语态 परिभवति : 包围,征服,击败
过去分词 परिभूत 第三人称单数:被击败,受辱,卑下
नि 前缀:向下,往下,进入,向后
例如:
सद् + नि 第一人称单数主动语态 निषीदति : 坐下
भोस् 呼格助词:表示呼唤的感叹,例如:嘿,喂,哦,哎呀,你好,嗨!通常无法翻译。该助词具有特殊的连音规则:在所有浊辅音之前,其形式为भो。
第46课。练习
A) 确定并翻译以下形式:
- वित्थ
- वेत्थ
- शिश्रियिढ्वे
- शिश्ये
- शिष्ये
- चक्र
- तुष्टुव
- तुष्टम्
- ददिथ
- दत्थ
- जग
- जग्म
- एनम्
- ईय
- निनेथ
- शेक
- सस्मर
- पप्रष्ठ
- दुग्ध
- दुहितः
- पेदिषे
- ननर्त
- ननृत
- उवोढ
- जुहोथ
- जुहुथ
- सक्तः
- शक्तः
- नेश्म
- सोढुम्
- ग्रहीष्ये
- यत्ने
- यते
- बाले
- ऊद
- ऊदे
- जज्ञिषे
- चिक्य
- अवेक्ष्य
- वक्थ
- शिष्ठ
- पेचिथ
- हथ
- हस्त
- ननन्द
- श्राम्यसि
- विषमम्
- विशामः
- उवस्थ
- ददाने
- सुषुपुः
- ऊस
B) 翻译:
प्रजहाति यदा कामानात्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते ॥१॥
क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहात्स्मृतिविभ्रमः । स्मृतिभ्रंशाद्बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रनश्यति ॥२॥
नास्ति बुद्धिरयुक्तस्य ॥३॥





