Cvičení 35
A) Vytvořte k následujícím tvarům sloves příslušné tvary perfekta:
| Präsens / Imperfekt | Perfekt |
|---|---|
| १. गायन्ति | जगुः |
| २. स्मरन्ति | सस्मरुः |
| ३. एष्यति | इयाय |
| ४. गच्छन्ति | जग्मुः |
| ५. कुरुते | चक्रे |
| ६. नेष्यन्ते | निन्यिरे |
| ७. जायते | जज्ञे |
| ८. जानाति | जज्ञौ |
| ९. संस्करोति | सञ्चस्कार |
| १०. पुनीते | पुपुवे |
| ११. बिभ्यति | बिभ्युः |
| १२. पिपुरति | पपरुः / पुपूरुः |
| १३. दत्ते | ददे |
| १४. यजन्ते | ईजिरे |
| १५. भजन्ति | भेजुः |
| १६. वक्ति | उवाच |
| १७. अदधुः | दधुः |
| १८. बिभ्रते | बभ्रिरे |
| १९. मरिष्यन्ति | मम्रुः |
| २०. अशक्नुवन् | शेकुः |
| २१. अवदन् | ऊदुः |
| २२. अपिबत् | पपौ |
| २३. अपान् | पपुः |
| २४. अलभत | लेभे |
| २५. अहन् | जघान |
| २६. मन्यन्ते | मेनिरे |
| २७. अक्रामन् | चक्रमुः |
| २८. अशृण्वन् | शुश्रुवुः |
| २९. मिमते | ममिरे |
| ३०. अपद्यत | पेदे |
| ३१. सुनोति | सुषाव |
| ३२. अतिष्ठत् | तस्थौ |
| ३३. पतिष्यन्ति | पेतुः |
| ३४. अपचत् | पपाच |
| ३५. अजहुः | जहुः |
| ३६. धक्ष्यन्ति | देहिरे |
| ३७. स्तौति | तुष्टाव |
| ३८. तनुते | तेने |
| ३९. अचरत् | चचार |
| ४०. जुह्वति | जुहुवुः |
| ४१. अहरत् | जहार |
B) Přeložte:
१. एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपचक्रमे । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो जहार । प्रनष्टे तु पशौ दुर्ब्राह्मणः क्षत्रियमब्रवीत् । पशुर्हृतः क्षत्रियस्य दुर्नयादिति ॥१॥
Jednou začal velký Kṣatriya obětovat. Indra unesl (vzal) jeho obětní zvíře. Když se však zvíře ztratilo, řekl zlý Brahman Kṣatrijovi: „Zvíře zmizelo kvůli špatnému chování Kṣatriji.“
२. रामो ऽपुत्र आस । स पुत्रमियेष न तु लेभे । तस्माद्देवानीजे ब्रह्मचर्यादिव्रतानि च चकार । देवा रामस्येष्टिं शुश्रुवू रामाय चेष्टपुत्रं ददुः ॥२॥
Ráma byl bezděký. Toužil po synovi, ale žádného nedostal. Proto obětoval bohům a dodržoval sliby jako sexuální zdrženlivost a podobně. Bohové vyslyšeli Rámovu žádost a darovali mu požadovaného syna.
३. ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतं पेचुः । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं सञ्चस्करुः । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानीजिरे ब्राह्मणाश्चेजुः ॥३॥
Brahmanky vařily ghí na oběť. Zatímco brahmanky vařily, připravovali bráhmanové obětní místo. Poté Kṣatrijové obětováši Šivovi a ostatním bohům jako obětní páni, zatímco bráhmanové obřad vykonali (v jejich zastoupení).
४. अर्हन्तः कुलबन्धनं बिभिदुर्लोभं च क्रोधं च मोहं च रुरुधुः सत्यं प्रजज्ञुर्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमापुः ॥४॥
Arhati roztrhali pouta rodinných vazeb, ukončili chamtivost, nenávist a nevědomost, poznali pravdu a — osvobozeni od utrpení — dosáhli štěstí vykoupení.
Syntaktická variace (perfektum na imperfektum)
C) Převeďte věty z cvičení B) tak, že nahradíte perfekta imperfekty:
१. एकस्मिन्नेव काले क्षत्रियो महान्यष्टुमुपाक्रामत । तस्य यज्ञपशुमिन्द्रो ऽहरत् ॥ २. रामो ऽपुत्र आसीत् । स पुत्रमैच्छन्न त्वलभत । तस्माद्देवानयजत ब्रह्मचर्यादिव्रतानि चाचरत् । देवा रामस्येष्टिमशृण्वन्रामाय चेष्टपुत्रमददुः ॥
३. ब्राह्मण्यो यज्ञाय घृतमपचन् । ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ब्राह्मणा यज्ञस्थानं समस्कुर्वन् । ततः क्षत्रियाः शिवादिदेवानयजन्त ब्राह्मणाश्चायजन् ॥
४. अर्हन्तः कुलबन्धनमभिन्दंल्लोभं च क्रोधं च मोहं चारुन्धन्सत्यमजानन्दुःखान्मुक्ता मोक्षसुखमाप्नुवन् ॥
Obr.: ब्राह्मणीषु पचन्तीषु ...
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)