Úkol 49
Určete následující tvary:
| Č. | Tvary | Určení |
|---|---|---|
| १. | गृहाणि | गृह n.: Nom. Akk. Pl. n. |
| २. | नमानि | नम् 1P: Imp. 1. Sg. P. |
| ३. | नामानि | नामन् n.: Nom. Akk. Pl. n. |
| ४. | नामनि | नामन् n.: Lok. Sg. n. (vedle नाम्नि) |
| ५. | मत्यै | मति f.: Dat. Sg. f. |
| ६. | मन्यै | मन् 4Ā: Imp. 1. Sg. Ā. |
| ७. | मान्यै | मन् 4Ā: Kaus. Pass. Imp. 1. Sg. |
| ८. | मान्यैः | मन् 4Ā: Kaus. Gerundiv Instr. Pl. m. n. |
| ९. | अहम् | Já: Nom. Sg. |
| १०. | अहन् | हन् 2P: Impf. 2. 3. Sg. P. |
| ११. | आत्थ | अह्: Perf. 2. Sg. P. |
| १२. | आत्त | अद् 2P: Impf. 2. Pl. P. |
| १३. | आध्वम् | आस् 2Ā: Impf. 2. Pl. Ā.; Imper. 2. Pl. Ā. |
| १४. | अत्थ | अद् 2P: Ind. Präs. 2. Pl. P. |
| १५. | ते | त्वम्: enklit. Dat. Gen.; तद्: Nom. Pl. m. |
| १६. | स्थ | अस् 2P: Ind. Präs. 2. Pl. P. |
| १७. | तस्थ | स्था 1P: Perf. IV. 2. Pl. P. |
| १८. | तस्य | तद्: Gen. Sg. m. n. |
| १९. | दाता | दातृ: Nom. Sg. m. |
| २०. | तता | तन् 8U: PPP Nom. Sg. f. |
| २१. | तथा | "tak" |
| २२. | तदा | "pak, tehdy" |
| २३. | तुद | तुद् 6U: Imper. 2. Sg. P. |
| २४. | शेकिथ | शक् 5P: Perf. Vb. 2. Sg. P. (vedle शशक्थ) |
| २५. | अनृतम् | अनृत n.: Nom. Akk. Sg. n. |
| २६. | अदूष्यः | दुष् 4P: Kaus. Gerundiv Nom. Sg. m. + अ- |
| २७. | अदुष्यः | दुष् 4P: Impf. 2. Sg. P. |
| २८. | त्वत् | त्वम्: Abl. Sg. |
| २९. | यदि | "když" |
| ३०. | यति | इ 2P: Part. Präs. P. Lok. Sg. m. n.; Vok. Sg. f. |
| ३१. | याति | या 2P: Ind. Präs. 3. Sg. P. (sic, oprava: 3. Sg.); Part. Präs. P. Lok. Sg. m. n. |
| ३२. | यातुः | यातृ: Abl. Gen. Sg. m. |
| ३३. | यतः | "odkud"; इ: Part. Präs. P. Gen. Abl. Sg. m. n.; यम् 1P: PPP Nom. Sg. m. |
| ३४. | यातः | यातृ: Vok. Sg. m.; या: Part. Präs. P. Gen. Abl. Sg. m. n.; PPP Nom. Sg. m. |
| ३५. | आसीथाः | आस् 2Ā: Opt. 2. Sg. Ā. |
| ३६. | वक्थ | वच् 2P: Ind. Präs. 2. Pl. P. |
| ३७. | बन्धनीय | बन्ध् 9P: Gerundiv Vok. Sg. m. n. |
| ३८. | गायी | गायिन्: Nom. Sg. m. |
| ३९. | मह्यम् | अहम्: Dat. Sg. |
Obr.: गायी
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)
बाण (७. stol. n. l.): कादम्बरी
Otázky krále शूद्रक z विदिशा k papouškovi वैशम्पायन:
नरपतिरब्रवीत् । आस्तां तावत्सर्वमेवेदम् । अपनयतु नः कुतूहलम् । आवेदयतु भवानादितः प्रभृति कार्त्न्येनात्मनो जन्म कस्मिन्देशे । भवान्कथं जातः । केन वा नाम कृतम् । का माता । कस्ते पिता । कथं वेदानामागमः । कथं शास्त्राणां परिचयः । कुतः कलाः समासादिताः । किं जन्मान्तरानुस्मरणमुत वरप्रदानम् । अथवा विहंगवेषधारी कश्चिच्छन्नं विवससि । क्व वा पूर्वमुषितम् । कियद्वा वयः । कथं पञ्जरबन्धः । कथं चाण्डालहस्तगमनम् । इह वा कथमागमनमिति ॥
वैशम्पायनस्तु स्वयमुपजातकुतूहलेन सबहुमानमवनि्पतिना पृष्टो मुहूर्तमिव ध्यात्वा सादरमब्रवीत् । देव मतीयं कथा । यदि कौतुकमाकर्ण्यताम् ॥
Král řekl: "Nechejme to být! Uspokojte naši zvědavost! Pane, vyprávějte nám od začátku: V které zemi jste se narodil? Kdo vám dal jméno? Kdo je vaše matka? Jak jste získal Védy? Jak jste se seznámil s učenými texty? Odkud jste získal umění? Dokážete si vzpomenout na předchozí narození nebo splnit přání? Nebo zda se skrýváte, když nosíte ptáčí šaty? Kde jste dříve bydlel? Nebo kolik máte let? Jak jste se dostal do klece? A jak jste se ocitl v rukou Cāṇḍálovů? Nebo jak jste se sem dostal?"
Vaiśampāyana, který byl pánem země s spontánně vzniklou zvědavostí a velkým respektem dotázán, na okamžik přemýšlel a pak odpověděl plný úcty: "Králi, to je dlouhý příběh. Pokud vás zajímá, poslouchejte!"
Obr.: शुकः
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)