Cvičení 17
A) Vložte do následujících vět slovesa a přeložte:
१. ब्राह्मनो ऽनृतं न ... (ब्रू । वच् । वद्) । ब्रवीति । वक्ति । वदति ।
Brahman nemluví nepravdu.
२. क्षत्रियो जनान् ... (पा । रक्ष्) । पाति । रक्षति ।
Kṣatrija střeží lid.
३. बलवद्योधो द्विजारीन् ... (जि । हन् । युध्) । द्विजारीञ्जयति । द्विजारीन्हन्ति । युध्यते ।
Mocný bojovník poráží / zabíjí / bojuje s nepřáteli dvakrát narozených.
४. ब्राह्मणकविर्लोकेश्वरम् ... (स्तु । यज्) । स्तौति । स्तुते । यजते । यजति ।
Brahmanický básník chválí PANA světa. (nebo: ...obětuje... PANU světa)
५. अग्निर्यज्ञान्नम् ... (अद् । दह्) । अत्ति । दहति ।
Oheň pohlcuje / spálí jídlo.
६. बालवैश्यो धेनुम् ... (दुह् । रक्ष् । पा) । दोग्धि । दुग्धे । रक्षति । पाति ।
Mladý Vaišja dojí / střeží krávu.
७. द्विजदासो मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामम् ... (गम् । इ । पद्) । गच्छति । एति । पद्यते ।
Sluha dvakrát narozených jde po zvěřině do brahmanské vesnice.
८. द्विजदासः शूद्रस् ... (अस् २ । भू) । द्विजदासः शूद्रो ऽस्ति । ... शूद्रो भवति ।
Šúdra je otrokem dvakrát narozených.
९. बालब्राह्मणी ... (रुद् । आस् । मृ) । रोदिति । बालब्राह्मण्याते । म्रियते ।
Malá brahmanka pláče / sedí / umírá.
१०. साधुजनो ऽधर्मम् ... (द्विष् । न कृ) । द्वेष्टि । द्विष्टे । न करोति । न कुरुते ।
Dobrý člověk nenávidí nepravost. (nebo: ...nepáchá nepravost.)
B) Vložte do vět sestavených v A) agens a sloveso do plurálu
१. ब्राह्मणा अनृतं न ब्रुवन्ति । (Plurál od वच् se nevyskytuje) । वदन्ति । २. क्षत्रिया जनान्पान्ति । रक्षन्ति । ३. बलवद्योधा द्विजारीञ्जयन्ति । ... द्विजारीन्घन्ति । युध्यन्ते । ४. ब्राह्मणकवयो लोकेश्वरं स्तुवन्ति । स्तुवते । यजन्ति । यजन्ते । ५. अग्नयो यज्ञान्नमदन्ति । दहन्ति । ६. बालवैश्या धेनुं दुहन्ति । दुहते । रक्षन्ति । पान्ति । ७. द्विजदासा मृगमार्गेण ब्राह्मणग्रामं गच्छन्ति । यन्ति । पद्यन्ते । ८. द्विजदासाः शूद्राः सन्ति । ... शूद्रा भवन्ति । ९. बालब्राह्मण्या रुदन्ति । बालब्राह्मण्य आसते । बालब्राह्मण्यो म्रियन्ते । १०. साधुजनो ऽधर्मं द्विषन्ति । द्विषते । न कुर्वन्ति । न कुर्वते ।
Obr.: बालब्राह्मणी रोदिति
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)
Cvičení na verbální tvary
Přeložte následující verbální tvary a uveďte příslušný kořen:
१. अदन्ति (अद् 2P): jedí
२. सन्ति (अस् 2P): jsou
३. आसते (आस् 2Ā): sedí
४. यन्ति (इ 2P): jdou
५. इच्छति (इष् 6P): přeje si
६. कुर्वते (कृ 8U): konají (ve vlastním zájmu)
७. गच्छन्ति (गम् 1P): oni jdou
८. जायते (जन् 4Ā): on vzniká
९. जयति (जि 1P): on vítězí
१०. तनोति (तन् 8U): on rozprostírá
११. दहति (दह् 1P): on spaluje
१२. दोग्धि (दुह् 2U): on dojí
१३. पश्यति (दृश् 4P): on vidí
१४. द्विष्टे (द्विष् 2U): on nenávidí
१५. नयन्ति (नी 1U): oni vedou
१६. नृत्यति (नृत् 4P): on tančí
१७. पद्यन्ते (पद् 4Ā): oni kráčejí
१८. पिबति (पा 1P): on pije
१९. पान्ति (पा 2P): oni chrání
२०. पृच्छति (प्रच्छ् 6P): on se ptá
२१. बुध्यन्ते (बुध् 4Ā): oni se probouzejí
२२. ब्रवीति (ब्रू 2U): on mluví
२३. भवन्ति (भू 1P): oni se stávají
२४. मन्यते (मन् 4Ā): on si myslí
२५. मुञ्चन्ति (मुच् 6U): oni osvobozují
२६. म्रियन्ते (मृ 4Ā): oni umírají
२७. यजते (यज् 1U): on obětuje jako obětník
२८. युध्यन्ते (युध् 4Ā): oni bojují
२९. रक्षति (रक्ष् 1P): on chrání
३०. रोदिति (रुद् 2P): on naříká
३१. लभते (लभ् 1Ā): on dostává
३२. वक्ति (वच् 2P): on mluví
३३. वदति (वद् 1P): on mluví
३४. शृणोति (श्रु 5P): on slyší
३५. स्तौति (स्तु 2U): on chválí
३६. स्मरति (स्मृ 1P): on si vzpomíná
३७. हन्ति (हन् 2P): on zabíjí
३८. अश्नुवते (अश् 5Ā): oni dosahují
३९. कुप्यते (कुप् 4P): je rozhněván
४०. कर्षन्ति (कृष् 6U): oni táhnou
४१. उद्यते (वद् 1P): je řečeno
४२. सहन्ते (सह् 1Ā): oni snášejí
४३. सिच्यन्ते (सिच् 6U): jsou pokropeni
४४. आप्नोति (आप् 5P): dosahuje
४५. जीव्यते (जीव् 1P): žije se
४६. दिश्यन्न्ते (दिश् 6U): jsou ukázány
Obr.: शृणोति
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)