Cvičení 57
A) Transformace aoristu
Přeložte a určete následující tvary a vytvořte příslušné tvary aoristu. Kromě kauzativů a kořenů, které tvoří s-aorist, je ve závorce uvedena třída příslušného aoristu:
| Čís. | Tvar | Určení / Význam | Aorist |
|---|---|---|---|
| १. | पेचिथ | पच् 1U: 2. Sg. Perf. P. (ty jsi se rozmnožil) | अपाक्षीः |
| २. | अवक् (३) | वच् 2P: 2. 3. Sg. Impf. P. (ty jsi mluvil / on mluvil) | अवोचः / अवोचत् |
| ३. | सोष्यसि | सु 1/2P: 2. Sg. Fut. P. (ty se budeš rozmnožovat) | असौषीः |
| ४. | छिन्दे | छिद् 7U: 1. Sg. Ind. Präs. Ā. (odstřihávám) | अच्छित्सि |
| ५. | कुरुषे | कृ 8U: 2. Sg. Ind. Präs. Ā. (konáš ve svém vlastním zájmu) | अकृथाः |
| ६. | आधत्ते | आ-धा 3Ā: 3. Sg. Ind. Präs. Ā. (umisťuje) | आधित |
| ७. | पद्यते | पद् 4Ā: 3. Sg. Ind. Präs. Ā. (jde) | अपादि |
| ८. | जिगाय | जि 1P: 1. 3. Sg. Perf. P. (já zvítězil / on zvítězil) | अजैषीत् |
| ९. | जिघ्रामः (१,६) | घ्रा 1P: 1. Pl. Ind. Präs. P. (my cítíme) | अघ्रास्म / अघ्राम |
| १०. | शासति (२) | शास् 2P: 3. Pl. Ind. Präs. P. (oni rozkazují) | अशिषन् |
| ११. | स्तुवे | स्तु 2U: 1. Sg. Ind. Präs. Ā. (chválím) | अस्तोषi |
| १२. | दिग्धे | दिह् 2U: 3. Sg. Ind. Präs. Ā. (potírá) | अदिग्ध |
| १३. | प्लवध्वे | प्लु 1Ā: 2. Pl. Ind. Präs. Ā. (vy plavete) | अप्लोढ्वम् |
| १४. | तस्थिथ (१) | स्था 1P: 2. Sg. Perf. P. (ty jsi stál) | अस्थाः |
| १५. | बिभ्यति | भी 3P: 3. Pl. Ind. Präs. P. (oni se bojí) | अभैषुः |
| १६. | ततर्प | तृप् 4/6P: 1. 3. Sg. Perf. P. (já / on nasycen) | अतार्प्सीत् / अत्राप्सीत् |
| १७. | जुहुथ | हु 3P: 2. Pl. Ind. Präs. P. (vy obětujete) | अहौष्ट |
| १८. | ऊषुः | वस् 1P: 3. Pl. Perf. P. (oni bydleli) | अवात्सुः |
| १९. | ससर्जिथ | सृज् 6P: 2. Sg. Perf. P. (ty jsi stvořil) | अस्राक्षीः |
| २०. | लिल्यिरे | ली 4Ā: 3. Pl. Perf. Ā. (přiléhají) | अलेषत / अलासत |
| २१. | अत्याजयम् | त्यज् 1P: 1. Sg. Impf. P. Kaus. (nechal jsem opustit) | अतित्यजम् |
| २२. | सिध्यथ (२) | सिध् 4P: 2. Pl. Ind. Präs. P. (jste na cíli) | असिधत |
| २३. | निन्य | नी 1U: 2. Pl. Perf. P. (vy jste vedli) | अनैष्ट |
| २४. | कर्षन्ति | कृष् 1P: 3. Pl. Ind. Präs. P. (oni táhnou) | अकार्क्षुः / अक्राक्षुः |
| २५. | अप्रच्छयन् | प्रच्छ् 6P: 3. Pl. Impf. P. Kaus. (nechali se ptát) | अपप्रच्छन् |
Obr.: वारानास्यां गङ्गायामप्लोढ्वम्
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)
B) Wortbestimmungen
Určete a přeložte následující tvary:
| Nr. | Form | Bestimmung / Bedeutung |
|---|---|---|
| १. | चेलुः | चल् 1P: 3. Pl. Perf. P. (sie sind in Bewegung geraten) |
| २. | जन्तुः | जन्तु m.: Nom. Sg. (das Geschöpf, die Leute) |
| ३. | अश्वसीत् | श्वस् 2P: 3. Sg. Impf. P. (er blies) |
| ४. | ज्येष्ठायाः | ज्येष्ठ: Gen. Abl. Sg. f. (der Besten / Ältesten) |
| ५. | संयक् | richtig (Adv.) |
| ६. | असे | असि m.: Vok. Sg. (Schwert!) |
| ७. | असि | अस् 2P: 2. Sg. Ind. Präs. P. (du bist) |
| ८. | अचैष्ट | चि 5U: 3. Sg. s-Aor. Ā. (er hat aufgeschichtet) |
| ९. | अचेष्ट | चि: s-Aor. Ā. (Korrektur: s-Aor. Ā. wie oben) |
| १०. | अभग्नम् | अ- + PPP von भञ्ज् 7P: Nom. Akk. Sg. n.; Akk. Sg. m. (unzerbrochen) |
| ११. | भस्म | भस्मन् n.: Nom. Akk. Sg. (die Asche) |
| १२. | हवींषि | हविस् n.: Nom. Akk. Vok. Pl. (die Opfergaben) |
| १३. | अद्राक्षीः | दृश् 4P: 2. Sg. s-Aor. P. (du sahst) |
| १४. | शनैः | langsam, allmählich (Adv.) |
| १५. | अपन्थाः | अ-पथ् m.: Nom. Vok. Sg. (der Nicht-Weg) |
| १६. | शत्रुह | शत्रुहन्: Nom. Akk. Sg. n. (das Feinde-tötende) |
| १७. | उदासीne | उदासीन: Lok. Sg. m. n.; Vok. Sg. f.; Nom. Akk. Vok. Du. n. f. |
| १८. | कनीयान् | Komparativ m. Nom. Sg. (der Kleinere) |
| १९. | कन्याम् | कन्या f.: Akk. Sg. (das Mädchen) |
| २०. | आरम् | ऋ 1/9P: 1. Sg. a-Aor. P. (ich ging) |
| २१. | रिपू | रिपु m.: Nom. Akk. Vok. Du. (die beiden Feinde) |
| २२. | अदात् | दा 3U: 3. Sg. Wurzelaor. P. (er gab) |
| २३. | आदत् | अद् 2P: 3. Sg. Impf. P. (er ass) |
| २४. | अवोढ | वह् 1U: 3. Sg. s-Aor. Ā. (er fuhr); अ-वह्: Vok. Sg. m. n. |
| २५. | अवोचम् | वच् 2P: 1. Sg. a-Aor. P. (ich sprach) |
| २६. | दिक् | दिश् f.: Nom. Sg. (die Richtung) |
| २७. | शुनोः | श्वन् m.: Gen. Lok. Du. (der Hunde) |
| २८. | यते | यति m.: Vok. Sg.; यम् 1P: PPP Lok. Sg. m. n.; यत् 1Ā: 1. Sg. Ind. Präs. Ā. |
| २९. | येते | यत् 1Ā: 1. 3. Sg. Perf. Ā. (ich strebte / er strebte) |
| ३०. | याते | या 2P: PPP Lok. Sg. m. n.; Part. Präs. P. Dat. Sg. m. n. |
| ३१. | चतस्रः | चतुर्: Nom. Akk. Vok. Pl. f. (vier) |
| ३२. | परंपरायै | परंपरा f.: Dat. Sg. (der Sukzession) |
| ३३. | विमलाभ्याम् | विमल: Instr. Dat. Abl. Du. m. f. n. (schmutzfrei) |
| ३४. | ते | त्वम्: Dat. Gen. enklit.; तद्: Nom. Pl. m.; Nom. Akk. Du. f. n. |
| ३५. | रजसि | रजस् n.: Lok. Sg. (in der Helle) |
| ३६. | रजसी | रजस् n.: Nom. Akk. Vok. Du. (die beiden Hellen) |
| ३७. | विक्रेढ्वम् | वि-क्री 9Ā: 2. Pl. Ā. Injunkt. s-Aor. (verkauft!) |
| ३८. | युष्मत् | युष्मद्: Abl. Pl. (von euch) |
| ३९. | अघम् | अघ n.: Nom. Akk. Vok. Sg. (das Übel); Akk. Sg. m. (den Bösen) |
| ४०. | अभुक्थाः | भुज् 7U: 2. Sg. s-Aor. Ā. (du hast gegessen) |
| ४१. | उत्थानाय | उत्थान n.: Dat. Sg. (dem Aufstehen) |
| ४२. | अलुम्पत | लुप् 6U: 2. Pl. Impf. P. / 3. Sg. Impf. Ā. |
| ४३. | अलुपत | लुप् 6U: 2. Pl. a-Aor. P. (ihr zerbrachtet) |
| ४४. | अलुप्त | लुप् 6U: 3. Sg. s-Aor. Ā. (er zerbrach) |
| ४५. | अलुप्तम् | अ- + PPP von लुप्: Nom. Akk. Sg. n.; Akk. Sg. m. |
| ४६. | वसिष्ठे | Superl. zu वसुमन्त्: Lok. Sg. m. n.; Vok. Sg. f.; Nom. Akk. Du. n. f. |
| ४७. | वर्षिष्ठे | Superl. zu वृद्ध: Lok. Sg. m. n.; Vok. Sg. f.; Nom. Akk. Du. n. f. |
| ४८. | अक्षैष्म | क्षि 1/5/9P: 1. Pl. s-Aor. P. (wir vernichteten) |
| ४९. | अहृत | हृ 1U: 3. Sg. s-Aor. Ā. (er hielt) |
| ५०. | कामधुग्भिः | कामदुह् f.: Instr. Pl. (durch Wunschkühe) |
| ५१. | अमुत्र | dort (Adv.) |
| ५२. | पत्युः | पति m.: Abl. Gen. Sg. (des Gatten) |
| ५३. | क्षेपीयन् | Komparativ zu क्षिप्र: Vok. Sg. m. (sehr Schneller!) |
| ५४. | आदिषि | आ-दा 3Ā: 1. Sg. s-Aor. Ā. (ich nahm) |
| ५५. | पाणी | पाणि m.: Nom. Akk. Vok. Du. (beide Hände) |
| ५६. | अस्प्राक्षम् | स्पृश् 6P: 1. Sg. s-Aor. P. (ich berührte) |
Obr.: पाणी धूपं कुरुतः ॥
(Zdroj obrázku: Podrobnosti)